شرح کوتاهی از زندگی مؤلف

شرح کوتاهی از زندگی مؤلف

ابوالاعلی مودودی از چهره ‏های روشن‏فکر و تأثیرگذار و فعال جهان اسلام است. وی در شهر «اورنگ» هندوستان در خانواده‌ای متدین به دنیا آمد. در آغاز جوانی با زبان و ادبیات عربی آشنا شد و به تحصیل علوم دینی مانند تفسیر، حدیث، فقه و اصول و تاریخ اسلام پرداخت. وی در مسئولیت‏های مختلف، ازجمله مدیریت ماهنامۀ ترجمان القرآن به‏ طور جدی انجام وظیفه می‏کرد.

او مسلمانی انقلابی و در نشر معارف اسلام کوشا بود و به‏ همین ‏سبب، دولت‌های وقت به او حساس بودند. در سال 1322، به دنبال فعالیت‌هایش در اشاعه فرهنگ اسلامی بازداشت شد و نوزده‏ ماه زندانی بود. سپس بر اثر فشار افکار عمومی آزاد شد. وی هم‌چنان به فعالیت‌های دینی خود ادامه می‏داد تا این‌که دوباره بازداشت و به اعدام محکوم شد، ولی مجدداً بر اثر فشار افکار عمومی، حکم اعدام او به حبس ابد تخفیف یافت و پس از دو سال آزاد شد.

ابوالاعلی مودودی ازجمله متفکران اهل سنت بود که بعد از پیروزی انقلاب اسلامی ایران از این نهضت پرشکوه حمایت ‏کرد، چرا که آرمان‌های خود را در آن می‌دید. وی سرانجام در 31 شهریور 1358 شمسی وفات کرد.

دانشمند مذکور بیش از 140 جلد کتاب در زمینه‏های دینی، علمی، عقیدتی، انقلابی و اقتصادی نگاشته که اغلب آن‌ها به زبان‌های دیگر ترجمه شده است. از آثار او می‏توان به کتاب‏های زیر اشاره کرد:

دین الحق، الجهاد فی سبیل الله، الاخلاق الاجتماعیه، نحن و الحضارة الغربیة(کتاب حاضر)، الحضارة الاسلامیة، اسس الاقتصاد، نظریة الاسلام السیاسیة، کیف تقام الحکومة الاسلامیة، الاسس الاسلامیة، اسس الدستور الاسلامی، منهاج الانقلاب الاسلامی.

سید ابوالاعلی مودودی، اسلام‏ شناسیِ متعصب بود و به اسلام راستین عقیده داشت و از وضع نابه‌سامان جهان اسلام و خودباختگی مسلمانان دربرابر تمدن غرب رنج می‏برد و در تألیفات و سخنرانی‏هایش از این وضعیت، اظهار تأسف می‏كرد.

او عقیده داشت تمدن غرب نیز مانند دیگر تمدن‌ها در معرض ضعف و اضمحلال است و درنهایت، سقوط خواهد کرد. مسلمانان نیز می‏توانند به تمدن و قدرت صدر اسلام بازگردند و همانند گذشته جهانیان را تحت تأثیر خود قرار دهند؛ به شرط این‌که به خود آیند و اسلام راستین را بشناسند و آن را احیا کنند. به وحدت امت اسلام بنگرند و از تفرقه و پراکندگی و افراط‌گرایی ـ که یکی از توطئه ‏های دشمنان است ـ جداً اجتناب ورزند. او تحقق این امر مهم را امکان‏پذیر می‏دانست، به شرط این‌که مسلمانان بخواهند و برای آن، هوشمندانه بکوشند. وی نقش علمای دین و دانشگاهیان را بسیار مهم و سرنوشت‏ساز می‏دانست.

 

مهم‌ترین اندیشه‌های مودودی

1. ترویج اسلام راستین در میان مسلمانان و جهانیان؛

2. آشناسازی مسلمین با عقاید صحیح اسلامی و مبارزه با عقاید باطل و انحرافی؛

3. معرفی اسلام راستین و تبیین حدود آزادی‌های فردی و اجتماعی در اسلام؛

4. ضرورت وحدت امت اسلام و مبارزه با تفرقه ‏افکنی دشمنان؛

5. ضرورت اشاعۀ فرهنگ جهاد در بُعد فرهنگی، علمی، اقتصادی، اخلاقی و...؛

6. وجوب تلاش برای احیای حکومت اسلامی در جهان و سعی در تفهیم آن به مسلمانان.

مودودی از اوضاع نابه‌سامان جهانی و گسترش ظلم و بیدادگری ستمگران و محرومیت طبقات زحمت‌کش و فقیر مردم رنج می‏برد، ولی این وضع نابه‌سامان را همیشگی نمی‏دانست و عقیده داشت، سرانجام روزی حق بر باطل غلبه خواهد کرد و عدل و داد در جهان گسترش خواهد یافت.

این قیام مهم و سرنوشت‏ ساز جهانی به دست مردم ستمدیدۀ جهان به وقوع خواهد پیوست که رهبری آن را یکی از فرزندان پیامبر اعظم اسلام برعهده خواهد داشت که مهدی# نامیده می‏شود و این عقیده را از احادیث فراوانی که در منابع شیعه و اهل سنت آمده استفاده می‏کرد؛ هرچند او مهدی را شخصی نمی‌دانست که در زمان معیّنی متولد شده و اکنون از دیده‏ها غایب است ـ چنان‌که شیعیان بدان عقیده دارند ـ بلکه به مهدیِ نوعی عقیده داشت که هرگاه اوضاع زمانه مساعد گشت، قیام خواهد کرد و جهان را پر از عدل و داد خواهد نمود.[1]

چاپ جدید این اثر را به مؤسسه بوستان کتاب واگذار کردم، از همین ‏رو لازم می‏دانم از تلاش‏های مسئولان و کارکنان فنی این مؤسسه که در چاپ منقّح و پاکیزۀ آن تلاش وافر نمودند تشکر کنم و توفیقات ایشان را از خداوند منّان مسئلت نمایم.

 

                                                                                                                قم ـ ابراهیم امینی

                                                                                                                    شهریور 1395