تاريخ وفات حضرت فاطمه(س)

ظاهرا در در اين مطلب ترديد نباشد كه زهرا (عليهاالسلام) در سال يازدهم هجرى وفات نموده است. زيرا پيغمبر اكرم در سال دهم هجرى به سفر حجة الوداع تشرف برد و در اوائل سال يازدهم هجرى وفات نمود. تاريخ نويسان اتفاق دارند كه فاطمه (عليهاالسلام) بعد از پدرش كمتر از يكسال زندگى كرد. اما در تعيين روز و ماه وفات، اختلافات زيادى وجود دارد.

مؤلف كتاب «دلائل الامامه» و كفعمى در «مصباح» و سيد در «اقبال» و محدث قمى در «منتهى الامال»، وفات آن حضرت را در سوم جماى الثانى مى دانند.

ابن شهر آشوب در «مناقب»، روز سيزدهم ماه ربيع الثانى را روز وفات مى داند.

ابن جوزى در كتاب «تذكرة الخواص» و طبرى در كتاب تاريخش مى گويند زهرا (عليهاالسلام) در روز سوم ماه رمضان رحلت فرمود. مجلسى نيز در «بحار» همين مطلب را از محمد بن عمر نقل كرده است.

مجلسى در كتاب بحارالانوار از محمد بن ميثم نقل كرده كه وفات زهرا (عليهاالسلام) در روز بيستم ماه جمادى الثانى اتفاق افتاد.

محمد تقى سپهر در ناسخ التواريخ روز بيست و هفتم ماه جمادى الاول را روز وفات دانسته است.

اين اختلافات كثير از اينجا سرچشمه مى گيرد كه آيا حضرت زهرا بعد از پدرش چند ماه زنده ماند.

75 روز- كلينى در كتاب كافى و مؤلف كتاب دلائل الامامة نوشته اند كه فاطمه (عليهاالسلام) هفتاد و پنج روز بعد از رسول خدا زندگى كرد. سيد مرتضى در عيون المعجزات همين قول را اختيار نموده است. مدرك اين قول روايتى است كه از امام صادق عليه السلام در اين باره صادر شده است. امام صادق فرمود: فاطمه (عليهاالسلام) هفتاد و پنج روز بعد از رسول خدا (صلّى اللَّه عليه و آله و سلّم) زندگى كرد. [اصول كافى ج 1 ص 241.] 72 روز- ابن شهر آشوب در «مناقب» مى نويسد: فاطمه (عليهاالسلام) هفتاد و دو روز بعد از پدر زندگى كرد.

3 ماه- ابوالفرج در كتاب «مقاتل الطالبين» مى نويسد: در مدت زندگى زهرا بعد از رسول خدا، اختلاف است. ولى از هشت ماه بيشتر و از چهل روز كمتر نبوده ليكن قول صحيح همان است كه از جعفر بن محمد (عليه السلام) روايت شده كه فرمود: زهرا (عليهاالسلام) بعد از رسول خدا سه ماه زندگى كرد [مقاتل الطالبيين ص 31.] همين قول را صاحب كشف الغمه از دولابى، و ابن جوزى از عمر بن دينار روايت كرده اند...

40 روز- مجلسى در بحارالانوار از فضه كنيز زهرا (عليهاالسلام) و از كتاب روضه الواعظين و از ابن عباس روايت نموده كه گفته اند زهرا بعد از پدر چهل روز زندگى كرد. ابن شهر آشوب نيز در مناقب همين قول را از قربانى نقل كرده است.

6 ماه- مجلسى در كتاب بحارالانوار از امام محمد باقر (عليه السلام) روايت كرده كه فرمود: فاطمه (عليهاالسلام) بعد از پدر مدت شش ماه زندگى كرد در كشف الغمه همين قول از ابى شهاب و زهرى و عايشه و عروة بن زبير نقل شده است. ابن جوزى در تذكرة الخواص يكى از اقوال را شش ماه ده روز كم مى شمارد.

4 ماه- ابن شهر آشوب در مناقب قول به چهار ماه را حكايت كرده است.

95 روز- از امام محمد باقر عليه السلام روايت شده كه فرمود: فاطمه بعد از رسول خدا (صلّى اللَّه عليه و آله و سلّم) نود و پنج روز زنده بود.

70 روز- ابن جوزى در تذكرة الخواص از جعفر بن محمد (عليه السلام) روايت كرده كه فرمود: فاطمه (عليهاالسلام) بعد از پدرش هفتاد روز زندگى كرد.

2 ماه، 8 ماه، صد روز- مجلسى در بحار قول به دو ماه و هشت ماه و صد روز را حكايت كرده است.

در تاريخ وفات پيغمبر نيز اختلاف است. مشهور بين علماء اماميه 28 صفر است و اكثر علماى اهل سنت گفته اند دوازدهم ماه ربيع الاول واقع شده. دوم ماه ربيع الاول نيز گفته شده است.

در مدت توقف زهرا (عليهاالسلام) بعد از پدرش حدود سيزده قول وجود دارد. وقتى آنها را با اقوالى كه در مورد وفات رسول خدا ديده مى شود، مقايسه كنيم احتمالات زيادى در مورد روز و ماه وفات حضرت زهرا حاصل مى شود. يعنى حاصل ضرب 13 در 3 مى شود 39. ولى بر اهل تحقيق پوشيده نيست كه روايات و آراء ائمه اطهار در اين باره بر اقوال ديگر تقدم دارد زيرا فرزندان زهرا بهتر از ديگران از تاريخ وفات مادرشان خبر دارند. اما چنانكه ملاحظه فرموديد خود روايات هم در اين باره اختلاف دارند، زيرا در روايات، 75 روز و 95 روز و 70 روز و سه ماه و شش ماه گفته شده است.

اگر وفات پيغمبر (صلّى اللَّه عليه و آله و سلّم) را در 28 صفر بدانيم و روايت هفتاد و پنج روز را با آن مقايسه كنيم وفات زهرا در سيزدهم تا پانزدهم ماه جمادى الاولى محتمل است. و اگر روايت 95 روز را با آن مقايسه كنيم روز سوم تا پنجم ماده جمادى الثانى ممكن است روز وفات باشد.

به همين طريق خودتان مى توانيد حساب كنيد، و احتمالات را پيدا كنيد.

در مقدار عمر حضرت زهرا (عليهاالسلام) هم بين 18 و 28 و 29 و 30 و 35 سال اختلاف است ولى چون قبلا بدين موضوع اشاره شد از تكرار خوددارى مى شود.