موضوع نزاع

كسانى كه در اين مطلب بحث كرده اند غالبا در اطراف فدك بحث نموده اند. به طورى كه موضوع نزاع تقريبا منحصر به فدك شده و به همين اشكالات و ابهاماتى بوجود آمده است. ليكن بعد از مراجعه به مدارك اصليه معلوم مى شود كه موضوع نزاع، منحصر به فدك نبوده و در جهات ديگرى نيز نزاع داشته اند.

مثلا عايشه نقل كرده كه فاطمه (عليهاالسلام) شخصى را نزد ابوبكر فرستاد و ارث پدرش را مطالبه نمود. فاطمه (عليهاالسلام) در آن هنگام چند چيز را مطالبه مى كرد:

اول اموال رسول خدا در مدينه. دوم فدك. سوم باقيمانده ى خمس خيبر.

ابوبكر در پاسخ آن حضرت گفت: پيغمبر (صلّى اللَّه عليه و آله و سلّم) فرمود: ما ارث نمى گذاريم. هر چه از ما باقى بماند صدقه خواهد بود. و آل محمد از آن ارتزاق خواهند كرد. به خدا سوگند من صدقات رسول خدا را تغيير نمى دهم و بر طبق عمل آن حضرت رفتار خواهم كرد.

ابوبكر حاضر نشد چيزى به فاطمه بدهد بدين جهت غضبناك شد و از او دورى گزيد، و تا هنگام وفات با او تكلم نكرد. [شرح ابن ابى الحديد ج 16 ص 217.] ابن ابى الحديد مى نويسد: فاطمه (عليهاالسلام) به ابوبكر پيغام داد: آيا تو وارث رسول خدا هستى يا اهلش؟ پاسخ داد: اهلش. فرمود: پس سهم رسول خدا از غنائم چه شد؟ ابوبكر گفت: من از پدرت شنيدم كه مى فرمود: خدا براى پيغمبرش طعمه اى قرار داد. آنگاه او را قبض روح نمود آن مال را براى خليفه اش قرار داد. من خليفه ى پدر تو هستم. بايد آن مال را به مسلمانان برگردانم. [شرح ابن ابى الحديد ج 16 ص 219.] «عروه» نقل كرده كه حضرت فاطمه (عليهاالسلام) در منازعه ى با ابوبكر، فدك و سهم ذوى القربى را مطالبه مى كرد. اما ابوبكر چيزى به او نداد و آنها را جزء اموال خدا قرار داد. [شرح ابن ابى الحديد ج 16 ص 231.] حسن بن محمد بن على بن ابى طالب (عليه السلام) مى گويد: ابوبكر حضرت فاطمه و بنى هاشم را از سهم ذوى القربى محروم ساخت و آن را جزء سهم سبيل اللَّه قرار داد. با آنها اسلحه و شتر و قاطر مى خريد براى جهاد. [شرح ابن ابى الحديد ج 16 ص 231.] از مطالب مذكور استفاده مى شود كه حضرت فاطمه (عليهاالسلام) علاوه بر فدك، در موضوعات ديگرى مانند اموال رسول خدا در مدينه، باقميانده ى خمس خيبر، سهم رسول خدا از غنائم و سهم ذوى القربى نيز با ابوبكر نزاع داشته است، ليكن موضوعات مختلف بعداً با هم اختلاف پيدا كرده اند. بدين جهت اشكالات و ابهاماتى توليد شده است.

براى اين كه حقيقت روشن گردد بايد موارد نزاع را از هم جدا كرد و هر يك از آنها را به تنهايى مورد بحث قرار داد.