فاطمه دختر شايسته پيامبر

فاطمه عليهاالسلام دختر شايسته پيامبر (صلّى اللَّه عليه و آله و سلّم) بود. و هر زنى لياقت چنين مقام بزرگى را ندارد. پيامبر اكرم دختران ديگرى هم داشت، ليكن هيچيك از آنان به مقام و مرتبه زهرا عليهاالسلام نرسيدند و چنين لياقتى را كسب نكردند. شايد خوانندگان از اين سخن تعجب نمايند و بگويند همه فرزندان پيامبر اكرم واقعاً فرزند آن جناب بودند، بين حضرت زهرا و سايرين در اين جهت فرقى نيست. در توضيح مطلب عرض مى كنيم كه: بله سخن شما درست است، ليكن سخن در فرزند بودن متعارف و شناسنامه اى نيست، بلكه مقصود فرزند بودن براى پيامبر به عنوان مقام شامخ نبوت مى باشد.

حضرت محمد صلّى اللَّه عليه و آله از جهت مقام شامخ نبوت و رهبرى الهى داراى شخصيتى خاص و شؤونى ويژه مى باشد كه براى حفظ مقام و موقعيت خاص خود بايد آنها را رعايت نمايد. به همين جهت از ارتكاب گناه معصوم بود و بر طبق گفتارش عمل مى كرد. به علاوه سعى مى كرد در تحمل سختى ها با مسلمانان ها شريك باشد. خوراك و پوشاك و لوزام زندگى و مسكن او در حد متوسط بلكه در سطح فقراى مسلمين بود. در رعايت اخلاق اسلامى چنان بود كه خداوند متعال درباره اش مى گويد: (وَاِنَّكَ لَعَلى خُلُقٍ عَظِيم).

 

در عبادت به حدى كوشا بود كه قرآن درباره اش مى فرمايد: (طه ما اَنْزَلْنا عَلَيْكَ الْقُرْآنَ لِتَشْقى).

به همين جهت در قلوب مسلمانها نفوذ داشت و رهبريهايش را از جان و دل مى خريدند.

بر خوانندگان پوشيده نيست كه اجراى كامل چنين برنامه اى بدون تعاون و همكارى هاى زن و فرزندان امكان پذير نيست. اگر آنها توافق داشته باشند و همكارى نمايند مرد مى تواند به مسؤوليت خويش عمل نمايد وگر نه عمل به چنين برنامه اى بسيار دشوار خواهد بود.

پيامبر گرامى اسلام نه تنها مسؤوليت داشت خودش بدين برنامه عمل كند بلكه موظف بود به خانواده اش نيز تفهيم كند كه داراى چنين مسؤوليت سنگينى هستند، و همكارى آنها براى توفيق در نيل به هدف ضرورت دارد. در قرآن به پيامبر اكرم خطاب مى شود كه به خانواده ات چنين بگو:

(يا اَيُّها النَّبىُّ قُلْ لِازْواجِكَ اِنْ كُنْتُنَّ تُرِدْنَ الْحَيوةَ الدُّنيا وَ زينَتَها فَتَعالَيْنَ اُمَتِّعْكُنَّ و اُسَرِّحْكُنَّ سَراحاً جَميلاً وَ اِنْ كُنْتُنَّ تُرِدْنَ اَللَّه وَ رَسُولَهُ والدّارَ الآخِرَةَ فَاِنَّ اللَّهَ اَعَدَّ لِلْمُحْسِناتِ مِنْكُنَّ اَجْراً عَظيماً). [سوره ى احزاب/ 28- 29.] يعنى اى پيامبر به خانواده ات بگو: اگر شما طالب زندگى مرفه و زر و زيور دنيا هستيد، بيائيد تا مهر شما را بدهم و به خوبى آزادتان سازم، و اگر طالب خدا و رسول و سراى آخرت هستيد، (بدانيد كه) خدا براى خوبان شما پاداش بسيار بزرگى فراهم ساخته است.

 

بعد از آن قرآن خانواده پيامبر را مورد خطاب قرار داده مى فرمايد:

(يا نِساءَ النّبىِّ مَن يَأت مِنْكُنَّ بِفاحِشَةٍ مُبَيِّنةٍ يُضاعَفْ لَهَا الْعَذَابُ ضِعْفَيْنِ وَ كَانَ ذَالِكَ عَلَى اللَّهِ يَسيراً. وَ مَنْ يَقْنُتْ مِنْكُنَّ للَّهِ وَ رَسُولِهِ وَ تَعْمَلْ صالِحاً نُؤتِها اَجْرَها مَرَّتَيْنِ وَاَعْتَدْنا لَها رِزْقاً كَريماً. يا نِساءَ النَّبىِّ لَسْتُنَّ كاَحَدٍ مِنَ النَّساءِ اِنِ اتَّقَيْتُنَّ فَلا تَخْضَعْنَ بِالْقول فَيَطْمَعَ الَّذى فى قَلْبِهِ مَرَضٌ وَ قُلْنَ قَولاً مَعروفاً. وَ قَرْنَ فى بُيُوتِكُنَّ وَ لا تَبَرَّجْنَ تَبَرُّجُ الْجاهِليَّةِ الْاوُلى وَ اَقِمْنَ الصَّلوةَ وَ اتينَ الزَّكاةَ وَ اَطِعْنَ اللَّهَ وَ رَسُولَهُ اِنَّما يُريدُ اللَّهُ لِيُذْهِبَ عَنْكُمُ الرِّجْسَ اَهْلَ الْبَيْتِ وَ يُطَهِّرَكُمْ تَطْهيراً. وَاذْكُرْنَ ما يُتْلى فى بُيُوتِكُنَّ مِنْ اياتِ اللَّهِ وَالْحِكْمَةِ اِنَّ اللَّهَ كانَ لَطيفاً خبيراً) [سوره ى احزاب/ 30- 34.] يعنى: اى زنان پيغمبر! هر يك از شما كه كار ناروائى را انجام دهد عذابش دو چندان خواهد بود. و اين كار بر خدا آسان است. و هر يك از شما كه مطيع خدا و رسول باشد و عمل صالح انجام دهد پاداش او را دو چندان خواهيم داد و (در بهشت) برايش روزى خوبى را فراهم ساخته ايم. اى زنان پيامبر شما مانند ساير زنان نيستيد، اگر باتقوا و پرهيزكار باشيد. پس (با مردان بيگانه) با صداى نازك سخن نگوئيد، مبادا آنكس كه در دل بيمارى داد به طمع بيفتد، بلكه بر طبق معمول سخن بگوئيد. در خانه هايتان بنشينيد و مانند زنان دوره ى جاهليت آرايش كرده خود را ظاهر نسازيد. نماز را بپا داريد و زكات را بدهيد و از خدا و رسول اطاعت كنيد، خدا چنين خواسته كه شما اهل بيت از هر عيبى پاك باشيد. و از آن همه حكمت و آيات الهى كه در خانه هاى شما تلاوت مى شود پند بگيريد و آنها را بياد داشته باشيد. خدا مهربان و آگاه است.

 

از آيات مذكور مطلب بسيار مهمى استفاده مى شود كه پيامبر وظيفه دارد، خانواده اش را اصلاح كند و از خوشگذرانى و تجمل پرستى بر حذر بدارد. و به آنها تفهيم كند كه خانه پيامبر جاى خوشگذارانى و تجمل پرستى نيست بلكه جاى مواسات و ساده زيستن و خدمت به اسلام و مسلمين است. خانه پيامبر جايگاه بسيار مقدسى است كه مردم انتظار دارند آثار اسلام را در آنجا بالعيان مشاهده نمايند.

 

خداوند متعال در اين آيات به خانواده پيامبر گوشزد مى كند كه شما مانند ساير زنان نيستيد، بلكه مسؤوليت بزرگى را پذيرفته ايد. بايد مواظب كارهايتان باشيد، زيرا كار بد شما عذابش دو چندان است، و كارهاى نيك شما نيز پاداش دو برابر دارد. شما وابسته به پيامبر و اهل بيت نبوت هستيد، شؤون اين بيت را حفظ كنيد. در رعايت تقوا و حجاب اسلامى كوشا باشيد و مانند زنان جاهليت در كوچه و بازار تظاهر و خودنمائى نكنيد، و حتى مواظب طرز سخن گفتن خود باشيد. از دستورات خدا و پيامبر اطاعت كنيد. و به آيات و احاديثى كه در خانه شما تلاوت مى شود توجه داشته باشيد. در بيت شما سخن از ايمان، تقوا، معنويت، مواستت، ايثار، فداكارى، بى ارزش بودن زر و زيور دنيا و عدالتخواهى، به ميان مى آيد. مبادا زندگى داخلى و رفتار شما برخلاف گفتارتان باشد. اگر به مسؤوليت خطير خود عمل كرديد لياقت داريد كه از اهل البيت باشيد. و اگر در انجام مسؤوليت خود كوتاهى كرديد لياقت آن را نداريد كه از اهل البيت باشيد گر چه در اين خانه زندگى كنيد و همسر يا فرزند تنى پيامبر باشيد.

 

البته هر كسى لياقت احراز چنين مقامى را ندارد، در اين بين تنها حضرت زهرا سلام اللَّه عليها بود كه بر طبق خواسته رسول خدا عمل مى كرد و حقاً فرزند شايسته و لايق پيامبر بود. و به همين جهت پيامبر اكرم درباره اش فرمود: دخترم فاطمه بهترين بانوى گذشته و آينده است. وقتى در محراب مشغول عبادت مى شود هفتاد هزار از فرشتگان مقرب الهى به او سلام مى دهند و مى گويند: اى فاطمه! خدا ترا برگزيد و پاكيزه نمود و بر جميع زنان عالم برترى دارد.

باز هم پيامبر درباره اش فرمود: ايمان به خدا آن چنان در اعماق قلب و باطن روح زهرا نفوذ كرده كه براى عبادت خودش را از هر چيزى فارغ مى سازد. و مى فرمود: وقتى فاطمه در محراب خود مشغول عبادت مى شود نور او براى فرشتگان مى درخشد و خدا به ملائكه مى گويد: بنده ام را ببينيد چگونه از خوف من مى لرزد و غرق عبادت مى باشد.

«اسماء» مى گويد: روزى خدمت فاطمه عليهاالسلام بودم كه پيامبر اكرم صلّى اللَّه عليه و آله وارد شد گردن بندى از طلا در گردن فاطمه ديد. فرمود: دخترم به سخن مردم كه مى گويند: فاطمه دختر محمد، مغرور نشو در حاليكه لباس ستمكاران را در برداشته باشى. زهرا فوراً گردن بند را بيرون آورد و فروخت و از پولش بنده اى را خريد و آزاد نمود. پيغمبر اكرم از عمل زهرا خشنود شد. [ذخائر العقبى ص 51.] شما در فصول گذشته ى همين كتاب با مقام علمى حضرت زهرا و جديتش در ترويج علوم و با مقام عبوديت و حضور قلب آن حضرت و كوشش او در عبادت، و با زندگى سخت و تحمل دشوارى ها و ايثارگرى هاى آن جناب آشنا شديد و نيازى به تكرار نيست. در اثر همين مزيت ها بود كه مورد تكريم و احترام و محبت فوق العاده رسول خدا قرار مى گرفت و لياقت فرزندى را بدست آورد و اهل البيت شد.