ادله امامت و معرّفی امامان

ادله امامت و معرّفی امامان

امامت و خلافت نخستین امام (علی ابن ابی طالب علیه‌السلام) با توجّه به آن چه قبلاً گذشت، امری قطعی و روشن است و نیازی به تکرار نداریم، ولی اثبات امامت سایر امامان علیهم‌السلام نیاز به بحث و استدلال دارد. برای اثبات امامت ائمه اطهار علیهم‌السلام از دلیل‌های مختلف می‌توان استفاده کرد:

1ـ احادیث نبوی

احادیث فراوانی داریم که رسول خدا صلی‌الله‌علیه‌وآله فرموده: «بعد از من، دوازده خليفه خواهند آمد كه همه از قريش هستند.».

این قبیل احادیث، در کتب اهل سنت و شیعه، به ثبت رسیده است.

دوازده نفر و همه از قریش

جابر بن سمره گفت:

از پیامبر صلی‌الله‌علیه‌وآله شنیدم که فرمود: «امور مردم، به خوبى انجام خواهد گرفت، مادام كه دوازده نفر به آنان حكومت كنند.». بعد از آن، پیامبر کلمه‌ای گفت که آن را نفهمیدم. از پدرم پرسیدم: «رسول خدا چه فرمود؟». گفت: فرمود: «همه آنان از
قريش خواهند بود.».[215]

سمّاک بن حرب گفته است:

جابر بن سمره گفت: از پیامبر صلی‌الله‌علیه‌وآله شنیدم که فرمود: «اسلام، با عزّت خواهد بود. مادام كه دوازده تن خليفه بر آنان حكومت كنند.». بعد از آن، کلمه‌ای را فرمود که من نفهمیدم. به پدرم گفتم: «رسول خدا چه فرمود؟». گفت: فرمود: «همه آنان از قريش خواهند بود.».[216]

عامر بن سعد ابن ابی وقاص گفت:

به جابر بن سمره نوشتم که به من خبر بدهد از چیزی که از رسول خدا صلی‌الله‌علیه‌وآله شنید. در جواب نوشت: از رسول خدا، روز جمعه، که شب آن اسلمی رجم شد، فرمود: «اين دين برپا خواهد ماند تا قيام قيامت يا اين كه دوازده نفر خليفه كه همه آنان از قريش خواهند بود، بر آنان حكومت كنند.».[217]

بر پژوهندگان پوشیده نیست که تعداد دوازده خلیفه و امیری که رسول خدا صلی‌الله‌علیه‌وآله از آمدن آنان خبر داده با تعداد خلفایی که بعد از پیامبر آمده‌اند، قابل تطبیق نیست، نه بر خلفای چهارگانه قابل انطباق است و نه بر خلفای بنی امیه و بنی مروان و نه بر خلفای بنی‌عباس، و نه بر خلفا و سلاطینی که بعداً آمده‌اند، و نه با ضم و ترکیب بعضی با بعض دیگر. تنها وجه قابل توجیه، ائمه دوازده گانه شیعه باقی می‌ماند که هم از قریشند و هم از بنی‌هاشم.

 

دوازده نفر هستند

پیامبر صلی‌الله‌علیه‌وآله در احادیثی، تعداد امامان بعد از خودش را دوازده نفر معرّفی کرده است.

سلمان محمدی می‌گفت:

خدمت پیامبر رسیدم، در حالی که حسین بر زانویش نشسته بود. پیامبر صلی‌الله‌علیه‌وآله چشمان حسین را می‌بوسید و دهانش را می‌مکید و می‌فرمود: «تو سيّد، پسر سيّد و پدر سادات هستى. تو، امام، فرزند امام و پدر امامان هستى. تو، حجّت، فرزند حجّت و پدر نُه امام هستى كه نهمين آنان، قائم خواهد بود.».[218]

عبدالله بن عباس از رسول خدا صلی‌الله‌علیه‌وآله نقل کرد که فرمود:

«خلفا و اوصياء حجّت‏هاى خدا بعد از من دوازده نفر هستند: اوّل آنان برادرم و آخرين آنان، فرزندم خواهد بود.». عرض شد: «يا رسول الله! برادرت كيست؟». فرمود: «على ابن ابى طالب.». عرض شد: «فرزندت كيست؟». فرمود: «مهدى كه زمين را پر از عدل و داد مى‏كند بعد از اين كه از ظلم و جور پر شده است.».[219]

حسن بن علی علیه‌السلام از رسول خدا صلی‌الله‌علیه‌وآله نقل کرده که فرمود:

امامان بعد از من، به تعداد نقیبان بنی اسراییل و حواریین عیسی هستند. هر که آنان را دوست بدارد، مؤمن است، و هر کس از آنان خشمناک باشد، منافق است. آنان، حجت‌های خدا بر مردم و پرچم‌های هدایت خواهند بود.[220]

 

دوازده نفر و نام آنان

جابر بن عبدالله انصاری، خدمت رسول خدا صلی‌الله‌علیه‌وآله عرض کرد:

«يا رسول الله! امامان از اولاد على ابن ابى طالب چه كسانى هستند؟.». فرمود: «حسن و حسین، دو جوانان اهل بهشت. بعد از او، سید العابدین در زمان خودش،
علی بن الحسین؛ بعد از او، باقر محمّد بن علی. تو ـ ای جابر ـ او را ملاقات خواهی کرد، سلام مرا به او برسان. بعد از او، صادق جعفر بن محمّد؛ بعد از او، کاظم موسی بن جعفر، بعد از او، رضا علی بن موسی، بعد از او، تقی محمّد بن علی؛ بعد از او، نقی علی بن محمّد؛ بعد از او، زکّی حسن بن علی؛ بعد از او، فرزندش قائم به حق، مهدی امّت که زمین را پر از عدل و داد می‌کند چنان که پر از ظلم و جور شده است.

ای جابر! اینان، خلفا و اوصیای من و فرزندان و عترت من هستند. هر کس از آنان اطاعت کند، از من اطاعت کرده، و هر کس آنان یا یکی از آنان را انکار کند، مرا انکار کرده است. به برکت وجود آنان است که آسمان بر زمین فرود نمی‌آید و زمین محفوظ می‌ماند.».[221]

حسن بن علی علیه‌السلام گفت:

از رسول خدا صلی‌الله‌علیه‌وآله شنیدم که به علی ابن ابی طالب علیه‌السلام فرمود: «تو، وارث علم من و معدن حكمت من و امام بعد از من هستى. وقتى شهيد شدى، فرزندت حسن، امام است. وقتى حسن به شهادت رسيد، پسرت حسين، امام است. وقتى حسين شهيد شد، فرزندش على، امام خواهد شد. بعد از او، نُه نفر از اولاد حسين به امامت خواهند رسيد.». بعد از آن، حسن بن علی علیه‌السلام عرض کرد: «يا رسول الله! نام آنان چيست؟». فرمود: «على و محمّد و جعفر و موسى و على و محمّد و على و حسن و مهدى كه از نسل حسين است و زمين را پر از عدل و داد مى‏كند بعد از اين كه پر از ظلم و جور شده است.».[222]

حسین بن علی علیه‌السلام فرمود:

هنگامی که آیه «وأولوا الأرحام بعضهم أولى ببعض» نازل شد، به رسول خدا صلی‌الله‌علیه‌وآلهعرض کردم: «تأويل آيه چيست؟». فرمود: «به خدا سوگند! جز شما، كسى را اراده نكرده است. شما، اولواالارحام هستيد. وقتى بميرم، على، به من و مقام من، از ديگران شايسته‏تر است. وقتى پدرت از دنيا رفت، برادرت حسن از ديگران شايسته‏تر است. وقتى برادرت وفات كرد، تو از ديگران شايسته‏تر هستى.». پس عرض کردم: «بعد از من چه كس؟». فرمود: «پسرت، بعد از تو شايسته‏تر از ديگران است. وقتى او از دنيا رفت، محمّد، شايسته‏تر است. بعد از او، پسرش جعفر شايسته‏تر است. وقتى او وفات كرد، فرزندش موسى سزاوارتر است. وقتى او از دنيا رفت، فرزندش على شايسته‏تر است. وقتى او از دنيا رفت، پسرش محمّد شايسته‏تر است .وقتى او از دنيا رفت، فرزندش على سزاوارتر است. وقتى على وفات كرد، فرزندش حسن شايسته‏تر است. وقتى حسن از دنيا رفت، در نهمين فرزند تو غيبت واقع خواهد شد. اينان امامان نُه گانه از نسل تو هستند. خدا، علم و فهم مرا به اينان عطا كرده است. از سرشت من هستند. چرا گروهى از امّت درباره آنان، مرا اذيّت مى‏كنند؟ شفاعت من در قيامت نصيب آنان نخواهد شد.».[223]

سهل بن سعد انصاری گفت:

از فاطمه دختر رسول خدا صلی‌الله‌علیه‌وآله سؤال کردم: «امامان چه كسانى هستند؟».
گفت: رسول خدا صلی‌الله‌علیه‌وآله به علی فرمود: «يا على! تو، بعد از من، امام و خليفه هستى. تو نسبت به مؤمنان از خودشان سزاوارترى. وقتى تو از دنيا رفتى، فرزندت حسن، نسبت به مؤمنان، سزاوارتر است. وقتى حسن وفات كرد، حسين سزاوارتر است. وقتى حسين از دنيا رفت، پسرش على بن الحسين شايسته‏تر است. وقتى على بن الحسين وفات كرد، فرزندش محمّد شايسته‏تر است. وقتى محمّد از دنيا رفت، پسرش جعفر سزاوارتر است. وقتى جعفر وفات كرد، فرزندش موسى شايسته‏تر است. وقتى موسى از دنيا رفت، پسرش على سزاوارتر است. وقتى على وفات كرد، پسرش محمّد شايسته‏تر است. وقتى محمّد از دنيا رفت، فرزندش على سزاوارتر است. وقتى على وفات كرد، پسرش حسن شايسته‏تر است. وقتى حسن از دنيا رفت، فرزندش قائم و مهدى شايسته‏تر است. به دست او، شرق و غرب زمين فتح خواهد شد.».[224]

علی ابن ابی طالب علیه‌السلام از رسول خدا صلی‌الله‌علیه‌وآلهنقل کرده فرمود:

هر کس که دوست دارد خدا را ملاقات کند و مورد توجّه او قرار گیرد، به ولایت تو تمسّک جوید، و هر کس دوست دارد خدا را ملاقات کند، در حالی که از او راضی باشد، ولایت پسرت حسن را بپذیرد، و هر کس دوست دارد خدا را ملاقات کند در حالی که از او ترسی نداشته باشد، ولایت فرزندت حسین را بپذیرد، و هر کس دوست دارد خدا را ملاقات کند، در حالی که گناهانش ریخته شده باشد، ولایت علی بن الحسین را بپذیرد ـ زیرا، او چنان است که خدای تعالی فرموده: «سيماهم فى وجوههم من اثر ألسجود» ـ و هر کس دوست دارد خدا را ملاقات کند در حالی که چشمش روشن باشد، ولایت محمّد بن علی را بپذیرد، و هر کس دوست دارد خدا را ملاقات کند در حالی که نامه عملش به دست راستش داده شود، جعفر بن محمّد صادق را، ولیّ خودش قرار دهد، و هر کس دوست دارد پاک و پاکیزه خدا را ملاقات کند، موسی‌بن‌جعفر کاظم را ولیّ خود بداند، و هر کس که دوست دارد خوشحال و خندان خدا را ملاقات کند، علی بن‌موسی‌الرضا را ولیّ خود قرار دهد، و هر کس دوست دارد خدا را ملاقات کند در حالی که درجاتش بالا رود و سیئاتش به حسنات تبدیل شود، ولایت فرزندش محمّد را قبول کند، و هر کس دوست دارد خدا را ملاقات کند در حالی که حسابش را آسان بگیرد و او را داخل بهشتی کند که عرضش به تعداد آسمان و زمین است و برای پرهیزکاران مهیّا شده، ولایت فرزندش علی را بپذیرد، و هر کس می‌خواهد خدا را ملاقات کند در حالی که از رستگاران باشد، ولایت فرزندش حسن بن علی را قبول کند، و هر کس دوست دارد خدا را ملاقات کند در حالی که ایمانش کامل و اسلامش نیکو باشد، ولایت فرزندش منتظر محمّد ـ که صاحب الزمان و مهدی است ـ را بپذیرد. اینان چراغ‌های تاریکی و امامان هدایت و پرچم‌های تقوا هستند. هر کس آنان را دوست بدارد و ولایتشان را بپذیرد، من، بهشت را برای او ضمانت می‌کنم.[225]

 

دوازده نفرند و معصوم

عبدالله بن عباس گفت: از پیامبر صلی‌الله‌علیه‌وآله شنیدم که فرمود: «من و على و حسن و حسين و نُه نفر از نسل حسين، پاك و معصوم از گناه هستيم.».[226]

پیامبر اکرم صلی‌الله‌علیه‌وآله به هنگام وفات، به فاطمه فرمود:

گریه نکن و اندوهناک مباش؛ زیرا، تو سیّد زنان اهل بهشت هستی و پدرت سیّد پیامبران و پسر عمویت (علی) سیّد اوصیا و دو فرزندت سیّد جوانان اهل بهشت هستند، و از نسل حسین، نُه نفر امام معصوم متولّد می‌شوند، و مهدی امّت از ما خواهد بود.[227]

انس بن مالک گفت:

از پیامبر صلی‌الله‌علیه‌وآله شنیدم به علی علیه‌السلام فرمود: «تو، وصى و برادر من در دنيا و آخرت هستى. دين مرا ادا، و به وعده‏هايم وفا مى‏نمايى و براى دفاع از سنّت من، مى‏جنگى. براى تأويل قرآن جنگ مى‏كنى چنان كه من جهت تنزيل قرآن جهاد كردم.پس من بهترين پيامبران و تو بهترين اوصيا هستى، و دو فرزندم (حسن‏و حسين) بهترين اسباط هستند. از نسل آنان، نه امام متولّد مى‏شود كه پاك و معصوم هستند و براى اجراى عدالت قيام مى‏كنند. امامان بعد از من، به عدد نقيبان بنى‏اسراييل و حواريين عيسى هستند. آنان، عترت من و از گوشت و خون من هستند.».[228]

رسول خدا صلی‌الله‌علیه‌وآله فرمود:

هر کس دوست دارد به «قضيب احمد» که خدای متعال آن را با دست خود
نشانده، نظر کند وبه آن تمسّک جوید، به ولایت علی ابن ابی طالب علیه‌السلام و امامان از فرزندانش تمسّک کند؛ زیرا، آنان، بهترین خلق خدا و برگزیدگان او هستند و از هر گناه و خطایی معصومند.[229]

ابوطفیل، از حضرت علی علیه‌السلام نقل کرده که پیامبر صلی‌الله‌علیه‌وآله به او فرمود:

تو، وصی من، بر اموات اهل بیت و خلیفه بر احیای امّت هستی. جنگ با تو، جنگ با من، و صلح با تو، صلح با من است.

تو، امام و پدر امامان هستی. یازده نفر از نسل تو، امامان معصوم و پاک خواهند بود. مهدی این امّت که جهان را پر از عدل و داد می‌کند، یکی از آنان است. وای بر کسانی که نسبت به آنان بغض و کینه داشته باشند.[230]

ادله اثبات عصمت برای اهل بیت و عترت رسول خدا، می‌تواند به عنوان یکی از ادله امامت امامان دوازده گانه مورد استفاده واقع شود. این مسئله، قبلاً به طور تفصیل مورد بحث و تحقیق واقع شد. در آن جا، سه مطلب به اثبات رسید:

الف) عصمت از گناه و خطا، یکی از شرایط ضروری امام است.

ب) جز اهل بیت علیهم‌السلام افراد دیگری، نه مدّعی عصمت بوده، و نه عصمت‌شان، عملاً به اثبات رسیده است.

ج) مصادیق اهل بیت نیز قبلاً روشن شد.

با انضمام این سه مطلب می‌توان برای اثبات امامت هر یک از ائمه دوازده گانه علیهم‌السلام استدلال کرد.

برای توضیح بیش‌تر، می‌توانید به بحث سابق مراجعه کنید.

 

2ـ وجوب تمسّک به ثقلین

ابوسعید خدری گفت: رسول خدا صلی‌الله‌علیه‌وآله فرمود:

من، دو چیز ارزشمند را در میان شما به امانت می‌گذارم که یکی از آن‌ها از دیگری بزرگ‌تر است: یکی کتاب خدا که ریسمانی است بین آنان و زمین کشیده شده است، دیگری عترت و اهل بیتم. بدانید که این دو، تا ورودشان بر من، بر حوض کوثر، از هم جدا نخواهند شد.[231]

ابوسعید خدری، از رسول خدا صلی‌الله‌علیه‌وآله نقل کرده که فرمود:

گمان می‌کنم به زودی دعوت شوم و اجابت کنم. من، دو چیز گران‌بها را در بین شما می‌گذارم: کتاب خدا، و عترت خودم. کتاب خدا، ریسمانی است که از آسمان به زمین کشیده شده است. عترت من، اهل بیت من‌اند. خدا به من خبر داده که این دو تا قیامت از هم جدا نخواهند شد. پس مواظب باشید چه گونه با این دو امانت رفتار خواهید کرد.[232]

زید بن ارقم گفت: رسول خدا صلی‌الله‌علیه‌وآله فرمود:

من چیزی را در میان شما به امانت می‌گذارم که اگر به آن تمسّک جویید، بعد از من گمراه نخواهید شد. یکی از این دو، از دیگری بزرگ‌تر است. یکی کتاب خدا که ریسمانی است از آسمان به زمین کشیده شده است، دیگری عترت و اهل بیت خودم. این دو از هم جدا نخواهند شد تا بر حوض کوثر، بر من وارد شوند. پس مواظب باشید چه گونه با آنان رفتار خواهید کرد.[233]

 

3ـ بقای اهل بیت تا قیامت

رسول خدا صلی‌الله‌علیه‌وآله فرمود:

ستاره‌ها، امان اهل آسمان‌ها هستند. اگر ستاره‌ها نابود شوند، اهل آسمان‌ها نیز به هلاکت خواهند رسید. اهل بیت من نیز امان اهل زمین هستند. هرگاه اهل بیت نابود شوند، اهل زمین نیز به هلاکت خواهند رسید.[234]

ابن عباس، از رسول خدا صلی‌الله‌علیه‌وآله نقل کرده که فرمود:

اهل بیت من، مانند کشتی نوح هستند. هر کس بر آن سوار شد، نجات یافت و هر کس به آن چنگ زد، بالاخره، نجات یافت و هر کس از آن تخلّف کرد، غرق شد.[235]

از این دو حدیث و نظایر آن، استفاده می‌شود که اهل پیامبر تا قیامت باقی خواهند ماند، و مسلمانان وظیفه دارند برای نجات خود از آنان پیروی کنند.

رسول خدا صلی‌الله‌علیه‌وآله فرمود:

هر کس می‌خواهد همانند من زندگی کند و بمیرد و در بهشتی که خدای متعال فراهم ساخته، سکونت کند، بعد از من، به ولایت علی تمسّک جوید، با دوستانش دوستی، و به امامان بعد از من اقتدا کند. همانا که آنان، عترت من هستند، از طینت من آفریده شده ا ند، از فهم و علم من برخوردارند. وای به حال کسانی که فضل آنان را تکذیب کنند و صله مرا قطع کنند! شفاعتم نصیب آنان نخواهند شد.[236]

 

4ـ معجزات

چنان که در کتب کلام و حدیث آمده، پیامبر گرامی اسلام، در مواقع ضرورت و به منظور اثبات نبوّت خویش، کارهای خارق العاده‌ای را انجام داده که در توان افراد عادی
نبوده است. برای هر یک از امامان دوازده گانه نیز معجزاتی نقل شده که در کتب تاریخ و سیره و حدیث، موجود است و می‌تواند برای اثبات امامت آنان مفید باشد. ما، در این اوراق کوتاه، نمی‌توانیم به ذکر آن معجزه‌ها بپردازیم. علاقه‌مندان می‌توانند به کتاب‌های مربوط مراجعه کنند.

5ـ نصب و معرّفی امام قبل

چنان که قبلاً گفته شد، پیامبر اکرم صلی‌الله‌علیه‌وآلهدر زمان حیاتش، علی ابن ابی طالب علیه‌السلام را به عنوان امام بعد از خودش معرّفی و نصب کرد. نصب او، از جانب خدا، و بر مردم حجت بود. آن حضرت، از امامت حسن و حسین علیهماالسلام نیز خبر داد. حضرت علی علیه‌السلام هم در زمان خودش و با توصیّه پیامبر صلی‌الله‌علیه‌وآله فرزندش حسن علیه‌السلام را به امامت برگزید و معرّفی کرد. امام حسن علیه‌السلام نیز برادرش حسین علیه‌السلام رابه امامت برگزید و معرّفی کرد. و به همین گونه، هر امامی مأموریّت داشت امام بعد از خودش را معرّفی کند. در آینده، این موضوع، تفصیلاً خواهد آمد.

در خاتمه، تذکّر این مطلب را لازم می‌دانم که ما، در مباحث آینده و برای اثبات امامت هر یک از امامان، فقط از این دلیل استفاده می‌کنیم و ادله سابق را تکرار نمی‌کنیم.


 

[215]ـ صحیح مسلم، ج 3، ص 1452 ـ جابر بن سمرة قال: دخلتُ مع أبی علی النبیّ صلی‌الله‌علیه‌وآله فسمعته یقول: «إنّ هذا الأمر لا ينقضى حتّى يمضى منهم إثنا عشر خليفه». قال: ثم تکلم بکلام خفی علیَّ، فقلتُ لأبی: «ما قال؟» قال: «كلهم من قريش.».

[216]ـ صحیح مسلم، ج 3، ص 1453 ـ سماک بن حرب، قال: سمعت جابر سمرة یقول: سمعت رسول الله یقول: «لايزال الإسلام عزيزاً إإثنى عشر خليفة.»، ثم قال کلمه‌لم أفهمها، فقلتُ لأبی: «ما قال؟». فقال: «كلّهم من قريش.».

[217]ـ صحیح مسلم، ج 3، ص 1453 ـ عامربن سعدبن أبی وقاص، قال: کتبتُ إلی جابر بن سمرة مع غلامی نافع: «أن اخبرني بشى‏ء سمعته من رسول الله صلى‏الله‏عليه‏و‏آله.». قال: فکتب إلیَّ: سمعتُ رسول الله یوم جمعة عشیة رجم الاسلمی، یقول: «لايزال الدين قائماً حتّى تقوم الساعة أوْيكون عليكم اثناعشر خليفه كلهم من قريش.».

 

[218]ـ غایه‌المرام، ج 1، ص 103 نقل از ینابیع المودة ـ سلمان محمدی قال: دخلت علی النبیّ صلی‌الله‌علیه‌وآله و إذاً الحسین علی فخذه و هو یقبّل عینیه و یلثم فاه و یقول: «أنت سيّد ابن سيّد أبوسادة؛ أنت إمام بن إمام أبوأئمة؛ أنت حجة بن حجة أبوحجج تسعه من صلبك تاسعهم قائمهم.».
[219]ـ غایه‌المرام، ج1، ص 106 نقل از فوائد السمطین ـ عبدالله بن عباس. قال: قال رسول الله: «إنَّ خلفائي و أوصياني و حجج الله على الخلق بعدي إثنا عشر: أولهم أخي و آخرهم ولدي». قیل: «يا رسول الله! ومن أخوك؟.». قال: «على ابن ابى طالب.». قیل: «فَمنْ ولدُك؟». قال: «المهدي الذى يملأها قسطاً و عدلاً كما ملئت جوراً و ظلماً.».
[220]ـ غایه‌المرام، ج1، ص 113 ـ حسن بن علی علیه‌السلام قال: قال رسول الله صلی‌الله‌علیه‌وآله : «الأئمة بعدي بعدد نقباء بنى إسرائيل و حواري عيسى. مَن أحبهم فهو مؤمن، و مَن أبغضهم فهو منافق. هم حجج الله في خلقه و أعلامه على بريّته.».
[221]ـ غایه‌المرام، ج 1، ص 163 ـ قال جابر بن عبدالله انصاری: «يا رسول الله! و مَنِ الأئمة من ولد على‏ابن ابى طالب؟». فقال: «الحسن و الحسین سیّدا شباب أهل الجنة، ثم سیّد العابدین فی زمانه علی بن الحسین، ثم الباقر محمّد بن علی ـ ستدرکه یا جابر! فإذا أدرکتَه فَاقرَا مِنّی السلامَ ـ ثم الصادق جعفر بن محمّد، ثم الکاظم موسی بن جعفر، ثم الرضا علی بن موسی، ثم التقی محمّدبن علی، ثم النقی علی بن محمّد، ثم الزکی الحسن بن علی، ثم ابنیه القائم بالحق مهدی اُمّتی الذی یملأ الأرض قسطاً و عدلاً کمامُلئَتْ ظلماً و جوراً.
هولاء ـ یا جابر! ـ خلفائی و أوصیائی و أولادی و عترتی. من أطاعهم فقد أطاعنی و مَن عصاهم فقد عصانی، و مَن أنکرهم أو أنکر واحداً منهم فقد أنکرنی. بهم یمسک الله السماءَ أنْ تَقَعَ علی الأرض إلاّ بإذنه و بهم یحفظ الله الأرض أنْ تمید بأهلها.».

[222]ـ غایه‌المرام، ج 1، ص 193 ـ عن الحسین بن علی، قال: سمعت رسول الله علیه‌السلام یقول لعلی علیه‌السلام : «أنت و ارث علمي و معدن حكمي والإمام بعدي. فإذا استشهدتَ فابنك الحسن، فإذا استشهد الحسن فابنك الحسين، و اذا استشهدالحسين  فابنه علىّ، يتلوه تسعة من صلب الحسين أئمة أطهار.». فقلت: «يا رسول الله! فما أسماؤهم؟.». قال: «علىّ و محمّد و جعفر و موسى و عليّ و محمدّ و علىّ و الحسن و المهدي من صلب الحسين، يملا الله به الأرض قسطاً و عدلاً كما ملئت ظلماً و جوراً.».

[223]ـ غایه‌المرام، ج1، ص 194 ـ الحسین بن علی علیه‌السلام قال: لما أنزل الله تبارک و تعالی هذاه الآیة «و أولوا الارحام بعضهم أولى ببعض» فی کتاب الله، سألتُ رسول الله صلی‌الله‌علیه‌وآله عن تأویلها، فقال: «والله! ما يعنى بها غيركم، و أنتم أو لوا الأرحام. فاذا متُ فأبوك عليّ أولى بي و بمكاني، فإذامضى أبوك فأخوك الحسن أولى به، فإذا مضى الحسن فانْتَ أولى به.». فقلت: «يا رسول الله! فمَن بعدي؟». قال: «ابنك من بعدك، فإذا مضى فابنه محمّد وليّ به من بعده، فإذا مضى محمّد فابنه جعفر أولى به و بمكانه من بعده، فاذا مضى جعفر فابنه موسى أوْلى به من بعده، فاذا مضى موسى فابنه علي أولى به من بعده، فادا مضى عليّ فابنه محمّد أولى به من بعده، و إذا مضى محمّد فابنه عليّ أولى به، فإذا مضى علىّ فابنه الحسن أولى به من بعده، فإذا مضى الحسن وقعت الغيبة في التاسع من ولدك. فهذه الأئمة التسعة من صلبك، أعطاهم الله علمي و فهمي، طينتهم من طينتي. ما لقوم يؤذونني فيهم؟ لا أنالهم الله شفاعتي يوم القيامة.».

[224]ـ غایه‌المرام، ج 1، ص 216 ـ سهل بن سعد انصاری، قال: سألت فاطمة بنت رسول الله صلی‌الله‌علیه‌وآله عن الأئمة، فقالت: کان رسول الله صلی‌الله‌علیه‌وآله یقول لعلی: «يا علي!» أنت الإمام والخليفة بعدي و أنت أولى بالمؤمنين من أنفسهم. فإذا مضيت فابنك الحسن أولى بالمؤمنين من أنفسهم، فإذا مضى الحسن فالحسين اولى بالمؤمنين من أنفسهم، فإذا مضى الحسين فابنه عليّ بن الحسين أولى بالمؤمنين من أنفسهم، فإذا مضى على فابنه محمّد أولى بالمؤمنين من أنفسهم فإذا مضى محمّد فابنه جعفر أولى بالمؤمنين من أنفسهم، فاذا مضى جعفر فابنه موسى أولى بالمؤمنين من أنفسهم، فاذا مضى موسى فابنه علىّ أولى بالمؤمنين من أنفسهم، فإذا مضى علي فابنه محمّد أولى بالمؤمنين من أنفسهم، فإذا مضى محمّد فابنه علىّ أولى بالمؤمنين من انفسهم، فإذا مضى عليّ فابنه الحسن أولى بالمؤمنين من أنفسهم، فإذا مضى الحسن فابنه القائم المهدي أولى بالمؤمنين من أنفسهم. يفتح الله به مشارق الأرض و مغاربها.».
[225]ـ جامع أحادیث الشیعه، ج 1، ص 103. علیّ ابن أبی طالب علیه‌السلام عن رسول الله، أنّه قال: «مَن أحب أنْ یلقی الله عزّوجلّ و هو مقبل علیه غیر معرض فلیتولک، و مَن سرّه أنْ یلقی الله عزّوجلّ و هو راضٍ عنه فلیتولّ ابنک الحسن، و مَن أحب أن یلقی الله عزّوجلّ ولاخوف علیه فلیتول ابنک الحسین، و مَن أحب أنْ یلقی الله و قد تمحصّ عنه ذنوبه فلیتول علی بن الحسین، فإنّه کما قال الله «سيماهم فى وجوههم من أثر السجود»، و مَن أحبَّ أنْ یلقیّ الله عزّوجلّ و هو قریرالعین فلیتول محمّد بن علیّ، و مَن أحبّ أنْ یلقیّ الله فیعطیه کتابه بیمینه فلیتول جعفر بن محمّد الصادق، و مَن أحبّ أنْ یلقیّ الله طاهراً مطهراً فلیتول موسی بن جعفر الکاظم، و مَن أحبّ أن یلقی الله و هو ضاحک فلیتول علیّ بن موسی الرضا، و مَنْ أحبّ أن یلقیّ الله و قد رفعت درجاته و بدلتْ سیئاته حسنات فلیتولَّ ابنه محمّد، وَ مَن أحبّ أن یلقیالله عزّوجلّ فیحاسبه حساباً یسیراً و یدخله جنة عرضها السماوات و الإرض أُعدت للمتقین فلیتول ابنه علیاً، و مَن أحبّ أن یلقی الله عزّوجلّ و هو من الفائزین فلیتولّ ابنه الحسن العسکری، و مَن أحبّ أن یلقی الله عزوجل و قدکمل إیمانه و حسن إسلامه فلیتول ابنه المنتظر محمّداً صاحب الزمان المهدی. فهولاء مصابیح الدجی و أئمة الهدی و أعلام‌التقی. فمنْ أجتهم و تولاّهم کنتُ ضامناً له علی‌الله‌الجنة. چندین حدیث دیگر از این قبیل وجوددارد.
[226]ـ غایه‌المرام، ج2، ص 162 ـ عبدالله بن عباس، قال سمعت رسول الله صلی‌الله‌علیه‌وآله یقول: «أنا و عليّ و الحسن و الحسين و تسعة من ولد الحسين مطهرون معصومون.».
[227]ـ غایه‌المرام، ج 2، ص 239. عن عمار، قال: قال رسول الله صلی‌الله‌علیه‌وآله لفاطمة: «لاتبكي و لاتحزنى! فإنَّك سيدة نساء أهل الجنة و أباك سيد الأنبياء و ابن عمك سيدالأوصياء و ابنيكِ سيّدا شباب أهل الجنة و من صُلب الحسين يخرج الله الأئمة التسعة مطهرون معصومون و منا مهدي هذه الأُمة.».
[228]ـ غایه‌المرام، ج2، ص 240 ـ انس بن مالک، قال: سمعت رسول الله صلی‌الله‌علیه‌وآله یقول لعلی علیه‌السلام: «أنت وصي و أخي في الدنيا و الآخره تقضى دينى و تنجز عدتي و تقاتل على سنّتى، تقاتل على التأويل كما قاتلتُ على التنزيل. فأنا خير الأنبياء و أنت خيرالأوصياء و سبطاى خيرالاسباط. و من صلبهما تخرج الأئمة التسعة مطهرون معصومون قوّامون بالقسط. والأئمة بعدى على عدد نقباء بنيإسرائيل و حواري عيسى. هم عترتي من لحمي و دمي.».
[229]ـ غایه‌المرام، ج2، ص 300 ـ عن النبیّ صلی‌الله‌علیه‌وآله قال: «مَنْ سَرَّه أنْ ينظُرَ إلى القضيب الأحمر الذى غرسه الله بيده و يكون متمسكاً به فليتول عليّ ابن أبي طالب عليه‏السلام. والأئمة من ولده ؛ فإنّهم خيرة الله عزّوجلّ و صفوته وهم المعصومون من كل ذنب ٍ و خطيئة ٍ.».
[230]ـ غایه‌المرام، ج 1، ص 193 ـ أبوالطفیل، عن علی علیه‌السلام قال: قال لی رسول الله صلی‌الله‌علیه‌وآله :«أنت الوصي على الأموات من أهل بيتي و الخليفة على الأحياء من أُمّتى؛ حربك حربى، و سلمك سلمي؛ أنت الإمام أبوالأئمة؛ أحد عشر من صلبك أئمة مطهرون معصومون، و منهم المهدي الذى يملأ الأرض قسطاً، وعدلاً فَلَويْل لمبغضيهم.». و ده‌ها حدیث دیگر از این قبیل، وجود دارد.
[231]ـ مسند احمد بن حنبل، ج 3، ص 26؛ غایه‌المرام، ج2، ص 304 ـ عن أبی سعید الخدری، قال: قال رسول الله صلی‌الله‌علیه‌وآله :«إنّي قد تركت فيكم الثقلين أحد هما أكبر من الآخر: كتاب الله حبل ممدود من السماء إلى الارض و عترتي أهل بيتي. ألا إنّهما لن يفترقا حتّى يردا علىَّ الحوضَ.».
[232]ـ مسند احمد، ج3، ص 27 ـ عن أبی سعید الخدری، عن النبی صلی‌الله‌علیه‌وآله :«انّی أوشک أنْ ادعی فأجیب و إنّی تارک فیکم الثقلین: کتاب الله و عترتی. کتاب الله حبل ممدود من السماء إلی الأرض و عترتی أهل بیتی. و إنّ اللطیف الخبیر أخبرنی أنهما لن یفترقا حتّی یردا علَّی الحوضَ فانظرونی بِمَ تخلفونی فیهما. در غایة المرام در این رابطه، سی ونه حدیث از طریق اهل سنّت و هشتاد و دو حدیث از طریق شیعه نقل شده است.
[233]ـ الجامع الصحیح، ترمذی، ج 5، ص 663 ـ عن زید بن ارقم، رضی الله عنه، قال: قال رسول الله صلی‌الله‌علیه‌وآله : «إنّي تارك فيكم ما إن تمسكتم به لن تضلّوا بعدى، أحدهما أعظم من الآخر: كتاب الله حبل ممدود من السماء إلى الأرض، و عترتي أهل بيتى و لن يتفرقا حتّى يردا عليّ الحوض. فانظروا كيف تخلفونى فيهما.».
[234]ـ المستدرک، حاکم نیشابوری، ج 3، ص 150 ـ عن علی، قال رسول الله صلی‌الله‌علیه‌وآله : «النجوم أمان لأهل السماء، فإذا ذهبت النجومُ ذهب أهلُ السماء، و أهل بيتى أمان لأهل الأرض فإذا ذهب أهل بيتى ذهب أهل الأرض.».
[235]ـ المستدرک، حاکم نیشابوری، ج 3، ص 151 ـ عن ابن عباس، قال: قال رسول الله صلی‌الله‌علیه‌وآله : «مثل أهل بيتي كمثل سفينة نوح، مَن ركبهانجا، و من تعلق بها فاز، و مَن تَخلَّفَ عنها غرق.».  : ذخائر العقبی، ص 20
[236]ـ الإمام علی ابن ابی طالب، ص 226