چرا فدك را به فاطمه بخشيد

از مطالعه ى زندگى رسول خدا به خوبى استفاده مى شود كه علاقه مند به مال و ثروت نبود و در جمع و ذخيره اموال كوشش نمى كرد، بلكه اموالش را در راه هدف يعنى ترويج خداپرستى به مصرف مى رساند. مگر همين پيغمبر نبود كه اموال و ثروت بى حد و حصر خديجه را در راه ترويج همين هدف مصرف مى كرد و خودش و داماد و دخترش در كمال مضيقه و سختى زندگى مى كردند و گاهى از شدت گرسنگى سنگ بر شكم مباركش مى بست؟ پيغمبر (صلّى اللَّه عليه و آله و سلّم) از آن افرادى نبود كه بخواهد از موقعيتش استفاده كند و براى فرزندانش املاك و مستغلات تهيه كند. مگر همين پيغمبر نبود كه ميل نداشت دختر عزيزش يك پرده ى پشمى بر در اتاقش بياويزد و دستنبد نقره به دست حسن و حسين (عليهماالسلام) و گردن بندى به گردن خويش بيفكند؟.

پس اين مطلب شايان توجه است كه با آن همه سختگيرى ها كه نسبت به زندگى داخلى خودش و دخترش داشت، به چه علت املاك و مزارع سنگين قيمت فدك را به فاطمه (عليهاالسلام) بخشيد؟ اين كار غير عادى آن حضرت نمى تواند بى جهت باشد. در علت قضيه مى توان گفت: پيغمبر اكرم از جانب خدا مامور بود كه على (عليه السلام) را به خلافت و جانشينى خودش تعيين كند و مى دانست كه مردم به آسانى زير بار زمامدارى او نمى روند و براى خلافتش كارشكنى خواهند كرد. مى دانست كه بسيارى از خانواده هاى عرب نسبت به حضرت على عقده هائى دارند، زيرا على (عليه السلام) مرد شمشير و عدالت است و كمتر خانواده اى است كه يكفنر يا چند نفرشان در زمان كفر به دست آن جناب كشته نشده باشد. پيغمبر اسلام مى دانست كه براى خلافت و اداره ى ملت بودجه لازم است و با آن اوضاع و شرائط تهيه ى فورى بودجه كار دشوارى است. مى دانست كه حضرت على اگر بتواند به فقرا و درماندگان كمك كند و نيازمندى هاى جامعه را برطرف سازد، كدورت ها تا حدى بر طرف و دلها به سويش متمايل خواهد شد.

از اين رهگذر بود كه فدك را به فاطمه عليهاالسلام بخشيد و در واقع در اختيار خليفه ى آينده اش قرار داد تا درآمد سرشارش را در بين فقرا و درماندگان تقسيم كند، شايد كينه و كدورت هاى ديرينه خودشان را فراموش كنند و متوجه بيت حضرت على گردند. در اوضاع بحرانى آغاز خلافت، از آن اموال استفاده كند و در راه پيشبرد هدف رسول خدا از آنها بهره بردارى نمايد. در واقع مى توان گفت: فدك را تنها به حضرت فاطمه نبخشيد بلكه به خانه ى ولايت تقديم نمود تا بدان وسيله به بودجه ى اقتصادى خلافت كمك نموده باشد.

فدك در زمان حيات رسول خدا در اختيار فاطمه (عليهاالسلام) قرار گرفت. به مقدار قوت لا يموتى از آن برمى داشت و بقيه را در راه خدا صرف مى كرد و در بين بيچارگان تقسيم مى كرد.

هنگامى كه ابوبكر حكومت را قبضه كرد و بر اريكه ى خلافت استقرار يافت، تصميم گرفت فدك را مصادره كند. دستور داد عمال و كاركنان فاطمه عليهاالسلام را از فدك بيرون كردند و عمالى را در جايشان نصب نمود. [تفسير نورالثقلين ج 4 ص 272.]